جلال مصطفوى كاشانى

31

دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى )

مىشود ، خود يكى از علل پيدايش و تشديد بحران در پزشكى است ، زيرا شك نيست هيچ فاجعه‌اى خطرناك‌تر از بىخبر ماندن از خطر نيست ، همچنانكه اگر كسى اعصاب پايش به كلى فاقد حس باشد و درد و سوزش را ابدا احساس نكند ، ممكن است پايش در آتش بسوزد و به كام مرگ رود و درصدد نجات جان خود برنيايد . متأسفانه حتى بسيارى از افراد دستگاه علمى و آموزشى دانشكده‌هاى پزشكى در سراسر جهان كه مسئول تعليم دانشجويان پزشكى هستند و بررسى و رسيدگى به اين بحران و اقدام در بر طرف كردن آن در صلاحيت مستقيم آنان است ، به آشفتگى و نابسامانى پزشكى معاصر هيچ‌گونه توجهى ندارند . بنياد پزشكى ابن سينا معتقد است كه براى پى بردن به بحران كنونى و بر طرف كردن آن ، تنها راه بررسى دقيق در سير تكاملى دانش پزشكى چند قرن اخير و داورى دربارهء درستى و نادرستى عقايد پزشكى در آن مدت است و هدف نهايى از انجام اين كار بزرگ كه از اساسىترين و حياتىترين پژوهشهاى پزشكى است ، ارزشيابى طب معاصر ، بويژه از نظر درمان بيماريهاست و اساسا غرض اصلى از آموزش پزشكى نيز همين درمان بيماريها و سالم‌سازى افراد بشر است . متأسفانه اكثريت نزديك به اتفاق پزشكان جهان ، براى تاريخ تحولات پزشكى ارزش و اهميتى قائل نيستند و آن را بمنزلهء سرگرمى كم‌اهميت يا اتلاف وقت تلقى مىكنند و حال آنكه از يك قرن پيش تاكنون عقيدهء استادان تاريخ علوم و از جمله استادان تاريخ پزشكى اين بوده و هست كه براى داورى در درستى و نادرستى عقايد علمى رايج در هر عصر و زمان ، يكى از بهترين راهها بررسى دقيق در تاريخ تحولات آن علم است . اينك نظر چند تن از آنان در زير نقل شود : 1 - اگوست كنت « 47 » فيلسوف شهير فرانسوى ( 1857 - 1798 ) گويد : « هيچ علمى را نمىتوان به خوبى شناخت مگر اينكه تاريخ آن علم مورد مطالعه و بررسى قرار گيرد . » 2 - جرج سارتون « 48 » استاد تاريخ علم در دانشگاه هاروارد ( آمريكا ) در كتاب سرگذشت علم « 49 » براى ضرورت توجه دانشمندان به تاريخ علم دلايلى آورده است كه جالب‌ترين آنها مطلبى است كه از قول ارنست ماخ « 50 » نقل كند : « كسانى كه به سير علم در گذشته وقوف كامل داشته باشند ، خيلى بهتر و آزادانه‌تر ، از كسانى كه در عصر خود محدودند و فقط وضعى را كه وقايع علمى در حال

--> ( 47 ) . Auguste Compte ( 48 ) . ( 1884 - 1957 ) George Sarton ( 49 ) . The Life of Science ( 50 ) . Ernst Mach